www.toonto.mn - Агын хайратай тоонто нютагаа хамгаалыт! 2007

Урагшаа бүх дэлхийн монголчуудаа! Орон бүхний монголчууд нэгдэхтүн! :: Монголын тусгаар тогтнолын тэргүүн зэргийн зорилт нь бүх Монгол үндэстнийг нэгтгэж хүчирхэг Нармай Монгол улсыг байгуулах явдал мөн. Манай Монгол улс жинхэнэ утгаар тусгаар тогтнож хөгжье гэвэл бүх Монгол Туургатныг хамрах явдал.Ингэхийн тулд Дэлхийн Монголчуудын ариун голомт болсон Монгол улс нь бүх монголчуудыг өөртөө эдийн засаг, соёл, шашин, улс төрөөр үлгэрлэн дагуулах ёстой!!! ::

ЗУРАГАЙ СОМОГ

Агын хайратай тоонто нютагаа хамгаалыт! 2007

ХОЛБООТОЙ ЗУРАГАЙ СОМОГ

Буряад Монголой дуушад / 28

Еншөөбү Сонгоол Буряад Бямбын Ринчен (1905-19... / 35

Алтаргана 2010 наадмын комисс тайлангийн хура... / 9

Алтаргана 2010 эргэн тойронд / 97

Алтаргана 2010 нээлт / 50

Алтаргана 2010 наадмын комисс хэвлэлийн бага ... / 12

Монголой буряад зураашадай уран бүтээл / 9

Үндэhэн буряад дэгэлтэй үхибүүднай / 6

Сэтгэгдэл бичих

Сэтгэгдэл Нийт (6)

Ulziisuren:

2010-07-23 12:52:25

Minii hairtai ejii aviin mini nutag. Hairan saihan buryad zon mini. Buryadskii brat i sestri ne zabivayete svoiei bagataya cultura i yazik. Bi Mongoloi buryat basgan. Haihan emee uvuugiinhon duulj ugsun duug urgelj hanah dursan sanadag. Odoo bi USA-d amidardag. Altargana naadmiin talaar sonsood urgelj ta nartaa talarhaj yavdag shuu. Buriad zon mini odoo undiij uudluh zag bolson. Minii bagad minii ejii aav 2 mini urgelj Ulan -Uded hamaatniidaa zochildog baisan. Humuus ni neg l setgeld saihan dulaahan caraitai, Buryadaar yarij baigaa hun bur minii emee uvuug mini bodogduuldag baij bilee. TegeedUlan uded baigaa Orosoor yaridag buriaduudiig haraad haramsah setgel turj baisniig balchirhan bi odoo boltol sanadag yum. Bi ch bas buryadaar mash sain oilgoj baga zereg yarinaa. Ergen toirond humuus Mongoloor yaridag ch buriad hel mini Mongol heltei tustei shuu dee. Minii eej aav bugd l buryadaar yarinaa. Ted nariinhaa derged baihdaa baurytadaar huuruldnum duu. Yamartai ch baisan buryad ah duu nar mini naashaagaa. Bi ta nartaigaa baihdaa setgel uudrug saihan sanagddag shuu. Ejii aaviin mini nar ni garsan saihan naadam bolson bainaa. Sain buhen delgereh boltugaa. Buryad cus min buu muhug, hel zanshil mini buu ustag. Buryad brat i sestri ne zabivayte nashi buryatskii yaziig i cultura. Nezabivaete ludi kotorii umerli za nashi buryattskii cultura i stranii. Minii uvuu buryatiin tuluu temcej baisan hun. Uvuu maani Agiin buryad. Tegeed shorond horigdoj baisan gedeg. TEr ued Orosiin tal olon buriaduudiig alj hyadaj shorond hiij baisan gedeg. Ulaan udiinheen ta nar mini ulamjlal es zanshlaa buu aldaasai. Ulaan ude , baikal nuur chin Minii eej aaviin mini tursun nutag shuu .

108.18.8.57

BAATAR:

2010-06-24 20:08:15

Буриад Үндэстэн Мөхөн Үгүй Болж Байна

J. Lee Jacobson хэмээх нэгэн Америк сэтгүүлчийн бичсэнээр Оросын харьяанд байдаг Буриад хэмээх Монгол гаралтай нэгэн үндэстэн мөхөж үгүй болоход тун ойрхон байгаа аж.

Монголчууд өөр хоорондын дайны улмаас хүчин ихэд суларч Халхын хойд хязгаарт харьяалагдаж байсан Байгаль нуурын орчмын нутаг дэвсгэр ард иргэдийнхээ хамт Оросын хаант улсын довтолгоог эсэргүүцэх чадалгүй болж тэдний харьяанд хүч мөхөсдөн орсон 1688 оны үеэс Буриад хэмээх сонин нэрийг авсан энэхүүү язгуурын Түшээт Хан аймгийн харьяат ард түмний түүх эхэлдэг.

Түүхийн явцад Буриадууд хэл соёл заншлаа бага багаар алдаж оросжсоор ирсэн боловч засаг захиргаанын хувьд бас чиг бие даасан байдлыг сахихыг эрмэлзэж саяхныг хүртэл Оросын засаг захиргааны Сибирь дэх гурван ч тойрог мужид Буриад гэсэн нэрийг зүүлгэсээр ирсэн аж. Гэсэн хэдий ч сүүлийн хэдэн жилд Оросын ерөнхийлөгч асан Путины Сибирийг бүр мөсөн Оросжуулах хүчтэй бодлогын улмаас Уст-Ордын Буриадын Автономат муж (Ust-Orda Buryat Autonomous Area ) Орос хүн ам зонхилдог Эрхүү мужид харьяалагдан, Агын Буриадын Автономат Муж (Aginsk Buryat Autonomous Region) нь Өвөр Байгалын мужид харьяалагдах болж Буриад гэсэн нэр автономат статусаа алджээ.

Станфордын Их Сургуулийн Kathryn Stoner болон бусад шинжээчидийн үзэж буйгаар дээр дурдсан Буриадын хоёр муж нь Орос улс дахь 89 захиргааны нэгжийн Сибир дэх Орос бус үндэстэн өөрөөр хэлбэл Буриад хүн ам зонхилсон хоёрхон тойрог байсан ба энэ хоёр тойргийг Орос хүн ам зонхилсон мужуудад нэгтгэсэн нь Буриадуудын хувьд хүнд цохилт болж улс төр эдийн засгийн хувьд харьцангуй бие даасн байдал нь алдагдаж цаашид хэл соёлоо алдан уусан алга болоход хүчтэй нөлөө үзүүлэх аж. Буриад хүн ам ихтэй Агинск мужид дунд сургуульд Буриад хэл зааж Монгол соёл ахуйг уламжлуулах нөхцөл боломж нь өдгөө алга болж буй ба хамгийн наад зах нь сургалтын санхүүжилтийн асуудал нь гэхэд л харьяалагах мужын захиргааны Орос эрх мэдэлтнүүдээс хамаарах болсон бэрхшээл буй аж.

2007 оноос Буриадын автономат засаглалыг үгүй хийх гэсэн Оросын бодлого хүчтэй явагдаж Буриад нутагт "Нэг Хязгаар Нутаг Нэг Ард Түмэн" уриан дор Буриад Орос хоёр үндэстнүүд нь нэг ард түмэн учираас хуваагдах ёсгүй, Буриад нутаг бол Орос нутаг хэмээн ухуулсан "тархи угаах" довтолгоо хүчтэй явагдаж засаг захиргаанаас ард иргэддээ хүчтэй дарамт үзүүлэн Буриадын тойргуудыг Орос тойргуудад албан ёсоор нэгтгэх тогтоолыг батлуулах болсон байна. Тогтоолыг эсэргүүцсэн санал өгсөн оюутнууд дүнгээ авч чадахгүй байх, төрийн албан хаагчид нь ажлаасаа халагдах заналхийлэлд өртөх зэрэг нь захын нэгэн хүчирхийлсэн асуудал байсан аж. Хэдийгээр анхан шатандаа Буриад иргэдийн 91-94 хувь нь уг Буриад тойргуудыг үгүй хийх тогтоолыг эсэргүүцэж байсан боловч хүссэн хүсээгүй уг тогтоол албан ёсоор хэрэгжсэн юм.

Тухайн үейин Агинск мужын нэр хүнд бүхий захирагч Баяр Жамсуев (Zhamsuev) Агинск мужыг автонамит тусгаар байдлаар нь авч үлдэх сонирхолтой байсан ч сүүлдээ Оросуудын бодлогыг дэмжих болсон нь түүний ажил амьдралын ирээдүй, мөн захирагчын суудалдаа үлдэх эсэх нь Москвагаас хамааралтай байсаны улмаас арга буюу хувийн амьдралаа бодсон хэрэг хэмээн судлаачид үзэж байна. Судлаачидын үзэж буйгаар тухайн үед Буриадуудад нөлөө бүхий байсан, өдгөө Москвад тушаал дэвшин очсон Жамсуев Буриадуудын эрх ашигийн төлөө туйлбартай зогсож чадсан бол хэдийгээр хувийн амьдрал бизнес, кареер нь бэрхшээлтэй учирч болох байсан ч өдгөө тэрвээр Буриадын ард түмэндээ түүхэн гавьяа байгуулж, үндэстнийхээ хувь үгүй болох аюулаас Буриадуудыг аварах, мөн өдгөө үлдээд буй цорын ганц Буриад нэр зүүсэн Буриадын Бүгд Найрамдах Автономат Улс гэсэн нэр бүхий жижигхэн тойргоо үгүй болох аюулаас аюулаас сэрэмжлэх байсан гэжээ.

Өдгөө Оросуудын захиргаанд бүр мөсөн орж санхүүгийн бүх төсөл нь Оросуудаар шийдэгдэх болсон Ust-Orda болон Aginsk мужуудад зонхилох хүн амыг эзэлж байсан буриадууд байр сууриа алдсаны улмаас Оросын бусад мужууд руу амьдрал эрэн нүүн одсоор байгаа боловч тэдний хувьд амьрал бүрхэг байсаар байна.

Буриадын "Эрх" хэмээх хүний эрхийн байгууллагын ажилтан Николай Цэрэнпэл (Nikolay Tsyrempilov) - ийн үзэж буйгаар Агинск болон Уст-Орд мужууд Буриад гэсэн нэр статусаа алдсан нь зөвхөн эхлэл ба одоо үлдээд буй Буриадын Бүгд Найрамдах Автономат Улс нь удахгүй үгүй болж Эрхүү эсвэл Өвөр Байгалын тойрогт харьяалагдах болох нь тодорхой аж. Баяр Жамсунов Буриад зоны үйл хэрэгээс ухарч Буриадын элитүүдиг ятган ард түмний тархийг угааж Агинск мужыг Өвөр Байгалын тойрогт нэгтгэсэн нь цаашид Буриадыг бүр мөсөн үгүй хийх боломжийн үүдийг дэлгээд тавьсан юм гэж Буриад зон үзэж буй аж.

Хамгийн сонирхолтой нь Алтайн хязгаарт байх Адыгэй (Republic of Adygeya) автонамит улс нь дээрээс ирсэн Орос үндэстэн зонхилсон тойрогтой нэгдэх шийдвэрийг эсэргүүцэж, орон нутгийн засаглалын удирдагчид нь ард түмэнтэйгээ нийлэн жагсаал цуглаан зохион байгуулсанаар автонамит улсаа авч үлдэж чаджээ.

Харин хөөрхий Буриадууд болон тэдний удирдлагуудад Оросын бусад бага үндэстнүүдэд байх тийм сэтгэл зүрх зориг чадал байсангүй. Онигор нүд, хавтгай нүүр ази Монголдуу төрх, Буриад нэр төдийгөөс өөр юм үлдээгүй тэдэнд тун удахгүй Буриад хэмээх нэр нь ч үгүй болж Оросын нэгэн шоовдор үндэстэн болж үгүй болж мартагдах цаг холгүй байж мэдэх бодит нөхцөл бүрэлдээд байна.

124.158.75.3

Зочин:

2010-03-08 21:26:44

Amidral bol temtsel!!!. ))))

202.179.17.215

Зочин:

2010-03-07 01:53:15

Amjilt olj chadaagui. Agiin avtonomit Chitad negtgegdsen dee hoorhii.

202.179.17.74

Зочин:

2010-03-06 20:57:56

ingeed amjilt olson bolow uu? yasan yum bol?