И-мэйл:   Нууц үг: 
 
Эхилэл Мэдээ мэдээсэл Номой hан Дуу хүгжэм Угай бэшэг Видео Гэрэл зураг Гэшүүн Монгол гүрэнэй буряадай эмхинүүд Бизнес hанал Холбогдохо  
Алтаргана - 2010 Улас түр Ниигэм Болбосорол Соёл Урлаг Байгууллага Тамир Эрэл Ћураг Түүхэ Нютагай үнэр Буряад зон Бизнесс
Урагшаа бүх дэлхийн монголчуудаа! Орон бүхний монголчууд нэгдэхтүн!    ::    Монголын тусгаар тогтнолын тэргүүн зэргийн зорилт нь бүх Монгол үндэстнийг нэгтгэж хүчирхэг Нармай Монгол улсыг байгуулах явдал мөн. Манай Монгол улс жинхэнэ утгаар тусгаар тогтнож хөгжье гэвэл бүх Монгол Туургатныг хамрах явдал.Ингэхийн тулд Дэлхийн Монголчуудын ариун голомт болсон Монгол улс нь бүх монголчуудыг өөртөө эдийн засаг, соёл, шашин, улс төрөөр үлгэрлэн дагуулах ёстой!!!     ::    
МЭДЭЭ МЭДЭЭСЭЛ
Барга буриадын түүх
2014-03-28 06:35:53
Барга буриадын түүх

17-р зууны эхэнд чивчин барга нар Манжийн хааны шаардлагаар Бөхэ хотын орчимд нүүн очжээ. 1732 онд Найралт төв хааны үед чивчин барга нар өнөөгийн нутаг болох Хөлөнбуйрт нутагт ирсэн байна. Эдгээр барга нарыг 2 хошуу болгон, мөн энд нүүлгэн авчирсан солоны 6 хошуу, өөлдийн нэг хошуутай хамтруулан Манжийн цэргийн зохион байгуулалтад оруулжээ. 1689 онд Манж Орос улсууд Нэршүүгийн гэрээгээр хил тогтооход Хэрлэн голын орчим нутаглаж явсан Шэлдээ зангийн албат нар бусад хоричуудаасаа таслагдан Манжийн харъяат болон үлджээ. Тэд хил даван бусад хоричуудтай нийлэхийг оролдсон хэдий ч Манж, Оросын цэрэгт дарагдаж, Шэлдээ занги хил дээр цаазлагджээ. Энэхүү хори буриад нар Сэцэн хан аймгийн Жанчивдоржийн хошуунд захирагдах болсон байна. Гэвч 1734 онд дээрх хоричуудыг Хөлөнбуйрын тал нутагт шилжүүлэн, хори нэрийг өөрчлөн, зүүн, баруун гарын барга 8 хошуу болгон зохион байгуулж, өмнө нь энд нүүн ирээд байсан барга нартай нэгтгэжээ.

Өмнө нь ирсэн чивчин барга нарыг хуучин барга, сүүлд ирсэн хори нарыг шинэ барга хэмээн нэрийдэх болж. Энэхүү Хөлөнбуйрын 17 хошууг Хармөрөн мужид харъяанд захируулжээ. Үржил шимт Хөлөнбуйр нутагт шинэ, хуучин барга нарын мал ахуй ихэд өсөж баян барга хэмээн алдаршсан билээ. Шинэ барга зүүн хошууны овог нь Галзууд, Хуасай, Хөвдүүд, Гучид, Шарайд, Харгана, Худай, Бодонгууд, Хальбин, Цагаан, Батнай, Баатууд, Цагаан ураг, Хүйцлэг, Хурлаад, Үзөөн, Сартуул, Хагшууд, Хүтгээд, Харзал, Сахираад, Тавнангууд, Цээлхан, Юншээбуу, Жоорон, Улиад, Сээхэр, Хорчид, Ихжүн, Болойнзон, Жооргон, Шарнууд, Урианхай, Эмэгнүүд, Манжлиг, Хонтон, Авхан, Сээрчин, Эрэгэн, Сээзэнгүүд зэрэг нийт 40 овог байна. Шинэ барга баруун хошууны овог нь Харгана, Юншээбуу, Юнжигээбуд, Хөвдүүд, Шарайд, Галзууд, Авагчууд, Хангин, Тавнан, Үзөөн, Хүйтлэг (Хуалан) хорчид, Бодонгууд, Жооргон, Дайртан (дардан) Хатигин, Сээзэнгүүд, Цагаан ураг, Хуасай, Сээрчин, Сээхир, Алгуй, Мүеөлөн, Улиад, Номчин, Хагшууд, Чонод зэрэг нийт 27 овог байна. Хуучин барга хошууны овог нь чивчин, ориёгон, шарнууд, харнууд, байжинтал (байшин тав) хашнууд, тулгачин, урианхай, жалханы, хурлаад, бүлээнгүүд, хагшууд, улиад, хавчид, хөвчир, эрэгэн, булгачин зэрэг нийт 17 овог байна. 1911 онд Манжийн төр унасны дараа барга нар монголчуудын эрх чөлөөний төлөөх тэмцэлд идэвхтэй оролцож, 1912 онд төлөөлөгчдийг томилон ирүүлж Богд хаант Монгол улсад нэгджээ. Гэвч 1915 оны 11 сард болсон Орос, Монгол, Хятад гурван улсын хэлэлцээрээр Барга Монголыг Монгол улсаас тусгаарлан, Хятад улсын Хармөрөн мужийн харъяанд Хөлөнбуйрын автономит засагтай байхаар шийджээ. 1915 онд Манлай ван Дамдинсүрэн албатаа аван Монгол улсад нүүн ирсэн бөгөөд эдгээр барга нарын үр сад Төв аймгийн Баян, Сэргэлэн, Дорнод аймгийн Гурванзагал сумдаар оршин сууж байна. 1920 онд хятадууд Хөлөнбуйрын автономит эрхийг бууруулсан ба улмаар 1925 оны хавар Хөлөнбуйрын хойчийг сайжруулах ерөнхий сайдын газрыг Хөлөндов болгож, автономит эрхийг бүрэн устгажээ. 1931 онд Манжго улсын Хянган хойд мужид харъяалагдаж байжээ. Энэ үед баргын хүн ам 29100, мал нь 1,352270 толгой хэмээн бүртгэгджээ. 1947 онд Улаан хот нийслэлтэй ӨвөрМонголын зүүн монголын автономит засгийн газрыг байгуулжээ. Энэ засгийн газраас Хөлөнбуйр, Нуунмөрөн, Хянган 3 аймаг байгуулах шийдвэр гарган болно. Үүнээс зөвхөн хөлөнбуйрчууд л автономит эрхтэй засгийн газрыг 1945 оны гурван улсын хэлэлцээрийг үндэслэн байгуулж, тусгаар тогтнохын төлөө тэмцэж байжээ. 1948 оны 2-р сард ӨвөрМонголын баруун монголыг тэргүүлэгч Улаанхүүгийн уриалгаар Улаан хотод зүүн, баруун монголын нэгдсэн ир хурал хуралдаж Хөлөнбуйрын автономит эрхийг дэмжихгүй хэмээн мэдэгдэж Хөлөнбуйрыг Өвөр Монголын харъяат Хөлөнбуйр аймаг болгохоор шийджээ. Ийнхүү Хөлөнбуйр Хятадын харъяанд үлдэх болсонд дургуйцсэн Шаарийбуу тэргүүтэй шинэ баргачууд Монгол улсад нүүж ирсныг одоогийн Дорнод аймгийн Хөлөнбуйр суманд суурьшуулжээ. 1950 онд Нуун мөрөн аймгийг Хөлөнбуйр аймагт нэгтгэжээ. 1953 оны 2-р сард Хянган аймгийг Хөлөнбуйр аймагт мөн нэгтгэжээ. 1969 онд хятадын соёлын хувьсгалыг удирдах бүлгийн бодлогоор Хөлөнбуйр аймгийг Өвөр Монголын өөртөө засах орноос салган Хятадын Хармөрөн мужийн харъяанд оруулжээ. 1971 онд буцаан ӨвөрМонголд нийлүүлжээ.

Bookmark and Share
ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ
МОНГОЛЫН ТҮҮХИЙГ МОНГОЛООР БИЧИХҮЙ
Монголын түүхийг голчлон гадаадууд гадаадаар бичсэн байх. Энэ байдал одоо ч хэвээрээ. Түүхээ өөрөө бичдэггүй монголчууд түүнийг ямар ч шүүлтүүргүй хуулан авах. Сүүлдээ хуулж байгаагаа мэдэхээ байчихсан мэт. Үүнийг бид засч болно, ингэх ч үүрэгтэй. Ингээд эртний түүхээс нэгэн жишээ авч түүхээ хэрхэн засч монгол түүх болгохыг залуустаа үзүүлэхийг хичээв…Эртний Римд болсон явдалНТӨ 54 онд Римийн суут жанжин Красс долоон легион, дөрвөн мянган морьт ц...
2014-08-08 06:04:22 Дэлгэрэнгүй »»
ПЛЕМЕННОЙ СОСТАВ БУРЯТ В XIX ВЕКЕ © Б.З. Нанзатов
В XIX веке бурятские племена были организованы в так называемые "роды". Эти "роды" - представляли собой административные образования, основу которых составляли малые племена, либо их части. Зачастую, многие малые племена, осколки племен не могли составить административную единицу и включались в состав административного "рода", основу которому составляло более крупное по численности племя, либо его часть, которое и давало свое назван...
2014-04-23 01:50:22 Дэлгэрэнгүй »»
Сталины бэлэглэсэн "жаргалант бага насны" бэлгэдэл буюу Буриад-Монгол Геля охины ээдрээт түүх
  Мягмарын Саруул-Эрдэнэ Зохиогчийн жиргээ: @SaruulerdeneM 2008 оны Бээжингийн Олимпийн нээлт түүхэн дэх хамгийн гайхалтай, шилдэг нээлтийн нэг болсон билээ. Гэвч нээлтийн үйл ажиллаганы сүр хүчийг, гоо сайхныг бүдэгрүүлсэн нэгэн тохиол хожим илчлэгдсэн нь царай зүс, дуу хоолой, эгдүүтэй төрхөөрөө бүхний хайрыг татсан Лин Миаоке охин үнэхээр өөрөө дуулсан биш Ян Пэеи гэж өөр охины дуунд ам барьсан явдал байлаа.   ...
2012-11-21 12:00:24 Дэлгэрэнгүй »»
Чингис хааны мэндэлсэний 850 жилийн ойд зориулж “Чинггис хаган” хэмээх 1000 мөрт найраглал бичиж, толилуулж байна. (Бодонгууд Мягмарын Дөш)
Чингис хааны мэндэлсэний 850 жилийн ойд зориулж “Чинггис хаган” хэмээх 1000 мөрт найраглал бичиж, толилуулж байна. (Бодонгууд Мягмарын Дөш)   Чинггис хаган    (найраглал) Дээд Тэнгэри-ийн хөбэгүн Чинггис хаган мэндэлж Дэлхийг байлдан дагуулахаар газар дээр буусан юм. Монголын их тал нутаг дээр морьтон баатар төрж Монголын сүр хүчийг дэлхий дахинд хүргэсэн юм.   Монгол нутагт найман зуун тавин жилийн т...
2012-12-04 01:53:47 Дэлгэрэнгүй »»
Буриад Бадамжавын охидын туулж ирсэн амьдрал.
Нийслэлийн Баянзүрх дүүрэгт нэгэн түүх өгүүлсэн хуучны байшин бий. XX зууны эхэн үед баригдсан гэх энэ байшингийн түүхийг сөхөж үзэхэд ихийг өгүүлэх аж. Тэртээх 1910-аад оны дунд үед баригдсан энэ байшин тухайн үедээ Нийслэл хүрээний Консулын дэнжийг чимж байсан бол одоо Улаанбаатарын түүхийн музей байрлаж буй. Энэ байшинг анх буриад Цогт Гармаевич Бадамжав гэх худалдаачин бариулж гэр бүлээрээ амьдарч байсан байсан билээ.Өнөөдөр тус байшингийн ...
2012-11-12 01:17:02 Дэлгэрэнгүй »»
Сэтгэгдэл бичих
АНХААРУУЛГА: Та сэтгэгдэл үлдээхдээ ёс бус хэллэг үл ашиглан сайтын хэрэглэгчидийг хүндэтгэн
соёлтой оролцоно уу!


Зочдын сэтгэгдэлд toonto.mn сайт ямар нэгэн хариуцлага хүлээхгүй болохыг анхаарна уу.
Сэтгэгдэл Нийт (0)
Сэтгэгдэл бичигдээгүй байна.
   
Facebook
сурталчилгаа

286px × 140px

сурталчилгаа
Хайх
Дуулагтий - Барсай зулзага
ВИДЕО
Баян-Уул сумаас УТХХэрэгт хэл...
Дангинамни Дуушан Ч.Энхзул Б.Б...
Галттаймни буряад дуун Үгэнь Д...
Оллоо ТВ - Нот-гүй яриа - Д.До...
Дуучин Д.Нямдаваа - Миний бури...
Нютаг уhанай дуун.Дуучин : МУГ...
САНАЛ АСУУЛГА
Та сайтын аль сэдэвт нь илүү орох дуртай вэ?
Дуу хүгжэм, радио
Бүгд
Зурагай сомог
Видео
Мэдээ мэдээсэл
Номой hан, угай бэшэг
Хэлэлсүүлгэ
 
СҮҮЛИЙН СЭТГЭГДЭЛҮҮД
» Сайн байцгаана уу ёохор дууны үгийг бүтнээр нь хаанаас олж авах вэ хүүхэддээ цээжлүүлэх гэсэн юм аа
» Сайн байцгаана уу ёохор дууны үгийг бүтнээр нь хаанаас олж авах вэ хүүхэддээ цээжлүүлэх гэсэн юм аа
» Сайн байцгаана уу ? Монгол дахь Буриадай холбоо гэж хаана байдаг юм ? хэлж өгөөч
» Хадамд гарахаар зэхэж буй охид бүсгүйчүүд болон бүх насныханд...
Л. Намсрай гуайн буриад аялгуун...
» Ашбагад, Худай, Хуасай овгийн талаар мэддэг зүйлсээсээ хуваалцаарай. Энэ овгийн хүмүүс байвал холбоо...
» Uriyadain Donoin xuuged xuugduudei xuuged gej baidaghaa xolbogdiit minii xugshin ejiin duu ni bgaad ...
» 2014 onoi altargana naadamai bayrai mendiie xurgeneb
» Yahan goy yum geesheb,ushuu goy goy zuragnuudii oruulaaraigtii,Balbarai baga altarganai zurag ene te...
сурталчилгаа

286px × 140px